To miejsce sercu mojemu szczególnie drogie i bliskie. Powiedzieć by się chciało: "tutaj się wszystko zaczęło". Szkoła, pierwsza miłość, wyprawy z przyjaciółmi nad jezioro, codzienne bieganie do kościoła. Zamiast kremówek - pajda ciepłego chleba wypiekanego przez Babcię Katarzynę zjadana gdzieś na polu, gdzie dzisiaj stoi ogromna bazylika. Kiedy w 1980 roku marzyłem, by o tym "cudownym miejscu" zrealizować film, nie przypuszczałem nawet, że przyjdzie mi to niebawem zrobić. Sierpień 80 - tego roku, później stan wojenny, to okres dynamicznie rozwijającego się sanktuarium. Tysiące pielgrzymów i ogromne zapotrzebowanie na jakąkolwiek pamiątkę sprawiły, że przez kilka lat byłem, jak napisał kiedyś w jednym ze swych felietonów Ryszard Poradowski, "fotografem Matki Boskiej". Tytuł zobowiązuje. Pragnę więc, aby znalazły tutaj swoje miejsce nie tylko moje wspomnienia. Wszystkich, którym dobro Lichenia jest bliskie zapraszam do współpracy. Wszak "licho nie śpi".
Ze względu na ogromne zapotrzebowanie na konkretną informację postanowiłem stworzyć bazę danych o znajdujących się tutaj pensjonatach, hotelach, miejscach noclegowych, obiektach gastronomicznych i innych, ważnych z punktu widzenia odwiedzających Licheń. Wszystkich zainteresowanych taką formą promocji proszę o kontakt z naszą redakcją.
 

Miasto  szlacheckie, lokowane przed 1458 r., stanowiące centrum targowe dóbr Gosławice. Miejscowość w publikowanych źródłach pojawia się stosunkowo późno, bo dopiero  na początku XV w.,  jako nazwa miejscowości z której pochodził Jan, późniejszy wojewoda brzesko-kujawski. Trudno rozstrzygnąć, czy o tej miejscowości jest mowa w dokumencie księcia Władysława Odonica z 3.07.1232 roku wystawionym dla klasztoru cysterskiego w Sulejowie, któremu władca nadał wieś Straszków. W tym dokumencie     wymieniono Egidiusa, kapelana de Ligheni [KDW I, 122; Liber beneficiorum archidiecesis I, s.266 i przypis]. W 1458 r. Licheń był już osadą dysponującą prawami municypalnymi (prawem magdeburskim), gdyż wymieniono  go wśród miast, które na wyprawę malborską w 1458 r. powinno wystawić określoną liczbę zbrojnych. Tak  więc ta wiadomość przesądza o nadaniu praw miejskich  Licheniowi  przed  1459 r. Można  przypuszczać, że prawo lokacji miasta uzyskał Jan z Lichenia, bowiem poprzedni  właściciele interesujących nas dóbr ziemskich (Andrzej i Dzierżsław), albo nie pisali się z tej miejscowości, albo też nie ma żadnych źródłowych przesłanek do stwierdzenia faktu lokacji miasta i określenia terminu a quo tego faktu prawno-historycznego. Mamy tu na uwadze wystąpienie burmistrza, wójta, istnienie  cechów, pieczęci bądź wzmianki o mieszczanach. Ten stan prawny odzwierciedla terminologia stosowana w źródłach, jak: protoconsul, advocatus, sigillum, cives  itd. Licheń jako  miasto został  również potwierdzony w rejestrze poborowym powiatu konińskiego z 1579 roku. Wówczas pobierano tu 2 fl 12 gr tytułem szosu, podatki od 4 rzemieślników, 2 i pół łana uprawnych ról, od jednej osoby trudniącej się wypalaniem gorzałki oraz dwóch innych obywateli, co w sumie dawało 7 fl 17 gr. Wyższe podatki płaciła w tym czasie Golina  skąd  pobierano 29 fl i 25 gr. Licheń pod tym względem przewyższał jedynie Grzymiszew, skąd do skarbu koronnego odprowadzano sumę 5 fl i 6 gr. [Źródła Dziejowe XII, s. 244 A. Pawliński].  Były to trzy najmniejsze miasta w powiecie konińskim. Sytuacja gospodarcza i zamożność mieszkańców nie zmieniły się praktycznie do 1618 roku, kiedy  sporządzono kolejny rejestr podatków płaconych przez wszystkie miasta w powiecie konińskim i województwie kaliskim [A. J. Parczewski, Rejestry poborowe, s. 156]   

Licheń jako miasto, potwierdzony jako miasto jeszcze w początkach XVI wieku, funkcjonował do połowy XVII stulecia. To, że Licheń nigdy nie  stał się znaczącym ośrodkiem  handlu i rzemiosła wiązało się z konkurencyjnością tak znaczących ośrodków miejskich jak Konin, Słupca oraz Kleczew i w pewnym tylko stopniu Ślesin, które leżały przy ważnym szlaku handlowym Poznań - Warszawa, miast które posiadały o wiele większy rynek lokalny i były silnie powiązane z większymi organizacjami ekonomicznymi jakimi były starostwo konińskie, dobra biskupstwa poznańskiego, skoncentrowane wokół Ciążenia, Słupcy czy też szlachecki Kleczew powiązany w XVI - XVIII stuleciu z większymi rodowymi fortunami szlacheckimi oraz ich dobrami ziemskimi w Wielkopolsce (np. Gurowscy, dziedziczący w Kleczewie  w XVIII w. posiadali Murowaną Goślinę koło Poznania,  klucze Cienin i Wyszyna w Konińskiem, trzymali ponadto starostwo kolskie wraz z Kołem i  Brdowem). Istotne znaczenie dla upadku miasta miało spustoszenie w czasie wojny  polsko-szwedzkiej 1655-1660. Od tego czasu pozycja prawna Lichenia sprowadzała się do rangi większej lub średniej wioski. Pozycja społeczna synów Jana z Lichenia była  wysoka. Często występowali w sądach jako arbitrzy godzący zwaśnione strony. W 1462 roku Jan de Redecz, kanonik  kruszwicki, Mikołaj - kasztelan śremski, Jan z Nowego Miasta oraz Jan z Lichenia występowali w tej roli w sporze pomiędzy Stanisławem z Ludziska z Hektorem z Orchowa i Stanisławem Rakińskim. Tego roku Jan wraz z bratem Wojciechem mieli mieć sprawę o granicę pomiędzy wsią Odrowąż pod Witkowem a Jaworowicami, ich własnością. Jan Z Lichenia posiadał Grójec, zapisany w źródłach  w tym  czasie jako  Grodziec, którego połowę miał uwolnić - czyli oddać - Małgorzacie Grzyszewskiej.  Skoncentrowane dawniej przez Jana z Lichenia, wojewodę brzesko-kujawskiego dobra ojczyste dwaj jego synowie sukcesywnie powiększali. W 1472 roku Jan z Rudzicy, dziedziczący także we wsi Sulanki zeznał, że odebrał 100 grzywien za swoje części  w Rudzicy, trzecią  część  wiatraka i trzecią  część  cła w Rudzicy od Wojciecha z Gosławic i postanowił z nich zrezygnować przekazując te  dobra wspomnianemu. Sprawa  nabycia tych dóbr przez Wojciecha stała się przyczyną konfliktu, który w 1474 roku próbował zażegnać spowinowacony czy też spokrewniony z nim Filip z Lubomyśla pod Śleśinem i Sławoszewa pod Kleczewem. To on poręczył  za Wojciecha  Licheńskiego, że będzie on żył w pokoju ze Stanisławem z Rudzicy i stwierdził to pod zakładem 100 grzywien, które na wypadek odnowienia konfliktu utraciłby jego powiernik.

Żoną Jana z Lichenia była bliżej nie znana Zuzanna, której w 1474 roku małżonek zapisał 300 grzywien i zabezpieczył na dochodach z części miasteczka i całym wójtostwie w Licheniu, w połowie wsi Wielkopole pod Kleczewem, Pęcławiu koło Ślesina. O kolejnych posiadłościach  wiejskich Licheńskich dowiadujemy się z dokumentu ugody pomiędzy   Fryderykiem - biskupem lubuskim, a Wojciechem i jego  bratankami Janem i Andrzejem Licheńskimi z 1475 roku. Tego roku doszło do zawarcia kompromisu między stronami  w sprawie granic Pęcławia, Gosławic i Łężyna, należącego do biskupów lubuskich posiadających Kazimierz Biskupi. Jan z Lichenia i Gosławic w 1476 roku został wymieniony jako zmarły gdyż tego roku wspomniano o Zuzannie jako wdowie, która w imieniu swoich synów Jana i Andrzeja kwitowała Stanisława z Rudzicy z 11 grzywien. Stosunki  sąsiedzkie pomiędzy Janem, dziedzicem Rudzicy a Wojciechem z Lichenia  układały się dobrze. W 1477 roku Wojciech pożyczał mu 5 i pół  grzywny a w zastawie otrzymał łan roli w Niesłuszu. Wojciech z Lichenia tego roku miał sprawę z Janem z  Rudzicy. Próbując  scharakteryzować postać tego właściciela Lichenia należy podkreślić jego  zapobiegliwość w dalszym gromadzeniu dóbr ziemskich i ich koncentrowaniu wokół miasta Licheń i swojej  rezydencji w Gosławicach. W 1478  roku za 310 grzywien nabył od Jana z Grąblina tę wieś wraz z sołectwem. W 1416 roku poświęcono kościół i powstała parafia.  Od 1819 roku należał do rodziny hrabiów Kwileckich, którzy ufundowali we wsi kościół murowany, który został poświęcony przez biskupa Michała Marszewskiego w 1858 roku. 

Obecnie Licheń liczy około 1300 mieszkańców i słynie ze znajdującego się tutaj sanktuarium maryjnego z cudownym wizerunkiem Matki  Boskiej  Licheńskiej, siódmej  co  do  wielkości w Europie świątyni oraz legendy o objawieniach maryjnych mających miejsce w lesie  grąblińskim, w 1850 roku. Zobacz trochę historii.